Car-Pass jaarverslag 2023 onthult straffe cijfers
Vernieuwende inzichten en de weg naar een Europese aanpak
Na een moeilijk verkoopjaar van tweedehandswagens in 2022, veerden de cijfers in 2023 weer op. Het aantal afgeleverde Car-Pass documenten surfte mee op deze golf en steeg met 7%, tot een totaal van 813.835 eenheden. Zo verwerkte Car-Pass meer dan 19 miljoen tellerstanden in 2023, wat een absoluut record is. Bovendien wordt de Car-Pass ook steeds bekender als kwaliteitsmerk in het buitenland. Daarom streeft de Belgische vzw naar een Europese aanpak die kilometerfraude op een grotere schaal reguleert.
Fraudegevallen lopen sterk terug
Door de kilometerstand bij afgifte van de Car-Pass met de voorgaande kilometerstand(en) te vergelijken, kan er een duidelijk beeld gemaakt worden van het aantal fraudegevallen. Om ook kilometerfraude bij ingevoerde voertuigen te detecteren, ontvangt Car-Pass buitenlandse cijfers afkomstig van RDW – voor import uit Nederland – en uit centrale databestanden van autoconstructeurs. Hiermee werd voor 53% van de geïmporteerde voertuigen effectief een tellerstand aangeleverd.
In 2023 kwamen er in totaal 1.640 gevallen van tellerfraude aan het licht, waarvan 1.055 bij binnenlandse verkopen en 585 gevallen bij de import van voertuigen naar België. Dit zijn erg bemoedigende cijfers. Vooral het aantal fraudegevallen bij de import vermindert jaar na jaar. Gemiddeld verminderde de tellerstand in geval van fraude met bijna 70.000 km. Populaire modellen van 10 tot 15 jaar oud, zoals de Volkswagen Golf of de BMW 1-serie, blijven hiervoor geliefde doelwitten.
Car-Pass documenten stijgen aan belang
In 2023 was er een krachtig herstel merkbaar in het aantal inschrijvingen van nieuwe en tweedehandsvoertuigen. Hierdoor steeg het aantal uitgereikte Car-Pass documenten tot 813.869 eenheden (+7%). Dit is weer het niveau van voor de coronacrisis. Dankzij deze groei moesten handelaars minder op zoek naar auto’s in het buitenland. Voor het eerst in jaren werd dan ook een daling geregistreerd in het aandeel geïmporteerde voertuigen: van 14,8% in 2022 naar 12,5% in 2023.
Het aandeel betalende Car-Pass documenten, die minstens vier tellerstanden bevatten, bedroeg 81,2% in 2023. Dit hoge cijfer is enerzijds toe te schrijven aan het aantal kilometerstanden van geconnecteerde voertuigen, dat het aandeel cijfergegevens van jonge voertuigen vergroot. Anderzijds zijn fabrikanten en hun invoerders sinds de wettelijke bepaling van 2020 verplicht om bij hen bekende kilometerhistoriek van buitenlandse voertuigen met Car-Pass te delen.
Een blik op de tweedehandsmarkt
Belgische tweedehandsauto’s en bestelwagens met een Car-Pass waren gemiddeld 9,3 jaar oud. Het aandeel zeer jonge occasies, minder dan 2 jaar oud, bedroeg 13,1% in 2023, tegenover 14,4% in 2022. Dit aandeel is opmerkelijk groter bij geïmporteerde voertuigen dan Belgische voertuigen. Aan de andere kant van het spectrum is 38,2% van de voertuigen 10 jaar of ouder. Deze cijfers spelen een belangrijke rol in het kader van vergroeningsmaatregelen voor ons wagenpark.
In 2022 werden voor het eerst meer Car-Pass documenten aangevraagd voor benzinevoertuigen dan voor dieselwagens. Deze trend zette zich in 2023 voort (48,5% benzine; 42% diesel). Hoewel het aantal Car-Pass’en voor elektrische voertuigen op vier jaar tijd vervijfvoudigd is, blijven de absolute aantallen met 13.365 (1,64%) nog zeer beperkt.
(106.764 km in 2022)
Groeiend aantal kilometerstanden
Car-Pass ontving in totaal 19,38 miljoen tellerstanden in 2023 (+8,2%). Deze groei is vooral te danken aan de kilometerstanden van geconnecteerde voertuigen (2,78 miljoen). Sinds 1 januari 2020 zijn constructeurs dan ook verplicht om vier maal per jaar een tellerstand van hun Belgisch ingeschreven geconnecteerde voertuigen mee te delen. Verder is de autokeuringsmarkt goed voor 1/3e van alle meegedeelde tellerstanden (6,24 miljoen). Dit is in absolute cijfers een stijging van bijna 3,3%.
Omdat het aantal geïmporteerde tweedehandsvoertuigen daalde in absolute cijfers (11.264 eenheden), werd een daling van 2,1% vastgesteld in het aantal tellerstanden van constructeurs. De Duitse merken Volkswagen, BMW, Audi en Mercedes leverden hiervan 70% van alle gegevens aan. Daarnaast stijgt het aandeel kilometerstanden die worden meegedeeld bij het uitvoeren van een historiekconsultatie verder tot bijna 468.000 eenheden.
Tellerstandregistraties
13.751 verschillende ondernemingen en vestigingen deelden het afgelopen jaar minstens één tellerstand mee. 36,5% van deze registraties (8,29 miljoen) werden via hun eigen Dealer Management System-software (DMS) verstuurd. 63,5% stuurde zijn data manueel door via de website van Car-Pass. Opgedeeld naar datavolume ontvangt Car-Pass dus 90% van de data afkomstig uit aftersalesactiviteiten via DMS. Slechts 10% van de tellerstanden werden ingebracht via de website.
Het aantal uit Nederland geïmporteerde voertuigen daalde met 8,7% en het aantal tellerstanden dat Car-Pass ontving van partner RDW daalde met 5,4%. Daarnaast blijven heel wat ondernemingen uit de sector relatief klein. De helft van alle ondernemingen hebben in 2023 minder dan 100 tellerstanden meegedeeld. Slechts 19,3% overschrijdt de kaap van 1.000 tellerstanden per jaar.
Meer inzichten dankzij de groeiende databank
De databank van Car-Pass groeit jaar na jaar. Eind 2023 bevatte deze databank meer dan 300 miljoen tellerstanden van 26,2 miljoen voertuigen. 35% van deze data betreffen voertuigen die niet meer aanwezig zijn. Een voertuig uit het actieve Belgische wagenpark is gemiddeld 9,2 jaar oud en zijn historiek bevat 19,6 tellerstanden, wat neerkomt op twee registraties per jaar. Tot 18 jaar is er een gestage groei merkbaar, waar de kaap van 33 kilometerstanden per voertuig bereikt wordt.
Volkswagen is het merk met de grootste vloot en heeft maar liefst 21,3 miljoen geregistreerde tellerstanden in de databank. Peugeot, Renault, Mercedes, Opel, Citroën, BMW en Ford overschrijden de grens van 13 miljoen standen. Binnen de top 10 varieert de gemiddelde tellerstand tussen de 110 en 145.000 kilometer.
Mobiliteitscijfers van auto’s en bestelwagens
Omdat Car-Pass het centrale register beheert met de kilometerstanden van het Belgische wagenpark, heeft de organisatie een goed zicht op de automobiliteit. Op basis hiervan maken ze twee berekeningen. Als eerste wordt het aantal jaarlijks afgelegde kilometers berekend op basis van vorige tellerstanden. Deze mobiliteitsbarometer geeft een duidelijke weergave van hoe de cijfers relatief evolueren, met januari 2019 als referentiepunt.
Toch zijn deze absolute cijfers een overschatting van de realiteit. Daarom maakt Car-Pass een tweede berekening waarbij elk voertuig, dat in het afgelopen jaar minstens één tellerstand heeft doorgegeven, slechts één keer in rekening wordt gebracht. Daaruit blijkt dat een Belgische auto vorig jaar gemiddeld 14.075 km heeft gereden (+2,5%) en een bestelwagen gemiddeld 16.621 km (-1%).
Vernieuwde Car-Pass wetgeving
Eind 2022 keurde de kamer een aantal aanpassingen goed voor de wet van 11 juni 2004 betreffende de verstrekking van informatie bij de verkoop van tweedehandsvoertuigen. Vanaf nu kunnen professionelen de tellerstand doorgeven op basis van de nummerplaat als alternatief voor het chassisnummer. Daarnaast is het ook verplicht om vanaf 1 januari 2024 een beschrijving van deze werken aan de vzw Car-Pass mee te delen.
Via een realtimeverbinding met de Kruispunt Bank van de Voertuigen wordt de ingegeven nummerplaat omgezet naar het juiste chassisnummer. Ondernemingen die hun tellerstand manueel via de website van Car-Pass ingeven, winnen hierbij heel wat tijd. Bovendien daalt het aantal ‘onbekend voertuig’-verwerpingen significant omdat er logischerwijs minder typfouten gemaakt worden dan met het chassisnummer. Zo daalde de foutenlast van 4,10% naar 0,18%.
Dankzij de verplichte werkbeschrijving kunnen potentiële kopers relevante informatie terugvinden op de elektronische Car-Pass. Deze gestandaardiseerde beschrijvingen bestaan uit zeven hoofdactiviteiten, die telkens met hun bijhorende subactiviteiten zestig codes vormen. Tijdens de maand januari 2024 ontving Car-Pass reeds 360.000 beschrijvingen van 6.647 ondernemingen, wat alvast een zeer bemoedigend resultaat is.
Europese aanpak tegen tellerfraude
Jaarlijks worden in de Europese Unie meer dan 60 miljoen tweedehandsauto's verkocht. Elk jaar betaalt de Europese consument ook miljarden euro’s te veel door tellerfraude. In alle lidstaten registreren garages, de autokeuring, leasebedrijven en vaak ook overheden tellerstanden van voertuigen. Car-Pass vindt het cruciaal om deze informatie samen te brengen in nationale registers die toegankelijk zijn voor kopers en verkopers van tweedehandsvoertuigen.
Om de transparantie van de kilometerhistoriek van een voertuig te optimaliseren, zal het Belgisch voorzitterschap van de EU pleiten voor een uitwisseling van deze data tussen lidstaten. Zo kan de traceerbaarheid gewaarborgd worden tijdens het exporteren van een occasie naar een andere lidstaat. Staatssecretaris Alexia Bertrand, bevoegd voor de bescherming van de consument, tracht met dit Car-Pass dossier een akkoord te bereiken voor een Europese aanpak van tellerfraude.
België geeft op dat vlak alvast het goede voorbeeld. In 2023 leverde Car-Pass 371.388 tellerstanden van in totaal 32.098 voertuigen aan partnerlanden Nederland, Slovakije en Letland. Op die manier wordt het moeilijk voor fraudeurs om de tellerstand ongemerkt terug te draaien van een voertuig dat naar deze landen wordt geëxporteerd.
