Nieuwe ELV-regels herschrijven voertuigrecyclage
Europa legt constructeurs en recyclagesector strengere circulaire verplichtingen op
Met de definitieve goedkeuring van de nieuwe Europese ELV-verordening zet Europa een belangrijke stap richting een meer circulaire automobielsector. De regelgeving vervangt de bestaande richtlijn uit 2000 en voert strengere eisen in rond voertuigontwerp, hergebruik van onderdelen, recyclage van materialen en traceerbaarheid binnen de volledige waardeketen. Ook motorfietsen en zware bedrijfsvoertuigen vallen voortaan onder het toepassingsgebied.
Het Europees Parlement heeft de definitieve tekst van de nieuwe verordening inzake afgedankte voertuigen (End-of-Life Vehicles of ELV) goedgekeurd. Daarmee komt een einde aan een wetgevend traject dat in juli 2023 van start ging en de voorbije jaren grondig werd besproken door de Europese Commissie, het Parlement en de Raad van de Europese Unie. Na publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt de verordening rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten.
Van recyclage naar circulariteit
Waar de oorspronkelijke ELV-richtlijn vooral focuste op de verwerking van voertuigen aan het einde van hun levensduur, kiest Europa nu voor een bredere benadering. De nieuwe verordening wil voertuigen al vanaf de ontwerpfase beter voorbereiden op hergebruik, herstel en hoogwaardige recyclage.
Volgens de Europese wetgever moet de sector evolueren naar een model waarin materialen langer in omloop blijven en de afhankelijkheid van primaire grondstoffen afneemt. De verordening wordt daarom beschouwd als een van de meest ambitieuze circulaire regelgevingen wereldwijd.
Meer verantwoordelijkheid voor constructeurs
Een van de belangrijkste wijzigingen betreft de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Voertuigconstructeurs zullen meer informatie moeten aanleveren over demontage, onderhoud, reparatie en recyclage van voertuigen. Daarnaast blijven zij verantwoordelijk voor de organisatie en, indien nodig, de financiering van een performant inzamel- en verwerkingssysteem voor afgedankte voertuigen.
De verordening introduceert bovendien een digitaal voertuigpaspoort. Dat moet belangrijke informatie bevatten over materialen, componenten en circulariteit en moet de transparantie binnen de volledige keten vergroten.
Verplicht aandeel gerecycleerde kunststoffen
Opvallend is ook de introductie van concrete recyclagedoelstellingen voor kunststoffen. Op termijn zal minstens 30% van het gemiddelde gewicht aan kunststoffen in nieuwe voertuigen afkomstig moeten zijn uit gerecycleerde materialen. Europa wil daarmee de vraag naar secundaire grondstoffen stimuleren en tegelijk de afhankelijkheid van fossiele primaire grondstoffen verminderen.
Voor constructeurs betekent dit dat de beschikbaarheid en kwaliteit van gerecycleerde materialen een steeds belangrijkere factor worden in de ontwikkeling van toekomstige voertuigen.
Strengere controle op export
De nieuwe regelgeving moet ook de illegale export van afgedankte voertuigen tegengaan. Exporteurs zullen voortaan moeten aantonen dat een uitgevoerd voertuig geen afgedankt voertuig is. Dat zal onder meer gebeuren via technische controles en bijkomende documentatie.
Daarnaast worden strengere eisen ingevoerd voor de registratie van de herkomst van voertuigen en voor de traceerbaarheid van onderdelen en materialen. Geteste en gecertificeerde herbruikbare onderdelen verliezen daarbij hun afvalstatus, wat hun verdere inzet binnen de circulaire economie moet vergemakkelijken.
Grotere rol voor recyclagesector
Ook voor erkende centra, shredderbedrijven en andere recyclagepartners heeft de verordening gevolgen. Zo worden bijkomende demontageverplichtingen ingevoerd voor specifieke componenten en materialen wanneer hoogwaardige recyclage via versnippering alleen niet mogelijk blijkt. Daarnaast moeten producentenverantwoordelijkheidsorganisaties hun selectieprocedures voor ketenpartners transparanter organiseren.
Volgens Febelauto creëert de nieuwe regelgeving meer duidelijkheid voor alle betrokken actoren in de keten en biedt ze een toekomstgericht kader om de circulaire economie binnen de automobielsector verder uit te bouwen.
Febelauto bereidt sector voor
De praktische uitwerking van de verordening zal de komende jaren verder worden verfijnd via gedelegeerde en uitvoeringshandelingen. Daarbij krijgt ook het recent opgerichte ELV Forum een belangrijke rol. Het forum zal samen met de Europese Commissie en de betrokken stakeholders technische en operationele richtlijnen helpen uitwerken.
"De goedkeuring van deze verordening markeert een historisch moment voor de Europese voertuigrecyclagesector. Ze creëert een solide kader om voertuigen nog circulairder te ontwerpen, te gebruiken en te recycleren, en zal een belangrijke bijdrage leveren aan het behoud van waardevolle grondstoffen in Europa", zegt Catherine Lenaerts, directeur van Febelauto en voorzitter van het ELV Forum.
Om Belgische constructeurs, importeurs, recyclagebedrijven en andere betrokken partijen voor te bereiden op de nieuwe verplichtingen plant Febelauto eind 2026 een reeks workshops en overlegmomenten. Daarin zullen de belangrijkste wijzigingen van de verordening worden toegelicht en kunnen stakeholders ervaringen uitwisselen over de praktische implementatie.
