Europese bandenindustrie afhankelijk van invoer
Studie brengt kwetsbaarheid van de productieketen in kaart
Van grondstof tot afgewerkt product: de Europese bandenindustrie is nauw verweven met de wereldhandel. Een nieuwe studie van Oxford Economics, uitgevoerd in opdracht van Tyres Europe, becijfert die afhankelijkheid en onderzoekt welke economische activiteiten op banden steunen. Tyres Europe vestigt met de campagne ‘Tyres keep Europe moving’ de aandacht op de bevindingen. Tyres Europe
Vier op de tien banden ingevoerd
In 2024 werden naar schatting 322 miljoen banden in de EU geproduceerd. Toch was 40% van alle banden die dat jaar nieuw werden gemonteerd op voertuigen die in de EU worden gebruikt, afkomstig van buiten de Unie. Het gaat om een raming die zowel de banden op nieuwe voertuigen als vervangingsbanden omvat.
Achter dat gemiddelde zitten verschillen per voertuigtype. Van de nieuw gemonteerde personenwagenbanden was volgens de studie 69% in de EU geproduceerd. Bij bedrijfsvoertuigen bedroeg dat aandeel 50%.
Ook grondstoffen komen van buiten de EU
De invoerafhankelijkheid begint al vóór de productie. Ingevoerde materialen en halffabricaten vertegenwoordigden naar schatting 11,9% van de productiewaarde van EU-banden, tegenover een gemiddelde van 7% voor de gehele EU-economie. Voor natuurrubber is de EU volledig aangewezen op invoer.
Die aanvoer is bovendien geconcentreerd. Meer dan 90% van het natuurrubber dat de EU invoerde, kwam volgens Oxford Economics uit Ivoorkust en vier Zuidoost-Aziatische landen: Thailand, Indonesië, Maleisië en Vietnam. Een verstoring in die landen kan daardoor gevolgen hebben voor de Europese bandenproductie.
De EU is voor natuurrubber volledig afhankelijk van invoer uit een beperkt aantal landen
Economische voetafdruk vraagt nuance
Oxford Economics raamt dat Europees geproduceerde banden in 2024 bij directe afnemers een economische voetafdruk van 572 miljard euro aan bbp en 6,1 miljoen banen mogelijk maakten. De berekening omvat onder meer voertuigfabrikanten en de bandenhandel, hun toeleveranciers en de bestedingen van werknemers. Ze betekent niet dat de bandenindustrie zelf dat volledige bedrag produceerde.
De studie bekijkt daarnaast zes sectoren die sterk afhankelijk zijn van voertuigen of machines met banden, waaronder landbouw, bouw, wegvervoer en personenvervoer. Samen waren die in 2024 goed voor 1,5 biljoen euro aan rechtstreeks bbp en 30,5 miljoen banen. Dat is respectievelijk 9% van het bbp en 13% van de werkgelegenheid in de EU. Het cijfer beschrijft de omvang van deze sectoren; hun volledige activiteit kan niet aan banden worden toegeschreven.
De 1,5 biljoen euro omvat de activiteit van zes sectoren, niet de bijdrage van bandenproducenten
Productiecapaciteit behouden
Banden moeten uiteenlopende eisen op het vlak van veiligheid, levensduur, energieverbruik en milieuprestaties combineren. Volgens Tyres Europe investeerden haar leden tussen 2017 en 2023 in totaal 10 miljard euro in onderzoek en ontwikkeling.
Secretaris-generaal Adam McCarthy ziet in de studie een argument voor een industrieel beleid dat geavanceerde bandenproductie in Europa helpt behouden. Een sterke Europese productiebasis kan volgens hem de afhankelijkheid van leveranciers buiten de EU verminderen en de toeleveringsketen van de automotivesector weerbaarder maken.
Oxford Economics onderzocht ook wat een ernstige verstoring van de natuurrubberaanvoer via hogere bandenprijzen en tijdelijke tekorten voor andere sectoren zou kunnen betekenen. Dat onderdeel van de studie is een hypothetisch scenario, geen voorspelling.