Waar (auto)technologie voortaan thuishoort

Consumer Electronics Show 2024

De Consumer Electronics Show lokte al langer in groten getale autoconstructeurs en automotive-toeleveranciers naar Las Vegas, NV (USA). Auto’s hebben zich immers ontwikkeld tot rijdende iPad-arsenalen, en dat zullen de traditionele autosalons intussen al geweten hebben. Auto's zijn tot de nok toe gevuld met supersnelle computers. Ze zijn uitgerust met computers die veel sneller werken dan de 8-bit boordprocessoren die de Apollo-astronauten 50 jaar geleden gebruikten voor hun maanvlucht. Nieuwe auto’s horen bijgevolg thuis op een beurs waar elektronica centraal staat. Daarom reizen autofabrikanten en toeleveranciers steeds vaker en consequent af naar de jaarlijkse elektronicabeurs in Las Vegas.

Ferre Beyens - 15 januari 2024

Zelfs al bleven grote CES-autospelers van de afgelopen CES-edities, zoals Ford, GM en Toyota, thuis, leed het aantal conceptonthullingen, interessante platformstrategieën, nieuwe – en ditmaal niet alleen Chinese – automodellen, kunstmatige intelligentie (AI)-applicaties, en de opmars van softwaregedefinieerde voertuigen hier niet onder. Hoewel de elektrische auto’s ook dit jaar weer ruimschoots de aandacht genoten, merken we dat waterstof langzaam maar zeker terugkeert in het CO₂-neutrale debat. Bovendien lijken verticaal opstijgende en horizontaal vliegende 'auto's' geen verre toekomst meer te zijn.

Waterstofenergie, opnieuw in de picture

Elektrische voertuigen (EV's) vormden ook tijdens de CES 2024 het leeuwendeel. Toch trok de H-technologie opnieuw de aandacht. Dit geldt zowel voor warme (ICE-voeding) als voor waterstof in koude verbranding. Het laatste wordt gebruikt om in een brandstofcel elektrische stroom op te wekken, zoals toegepast in FCEV’s (Fuel Cell Electric Vehicle). Dit was enigszins verrassend omdat de afgelopen maanden nog enkele constructeurs besloten hun FCEV-plannen on hold te zetten.

Hoewel ze lang werden beschouwd als een mogelijke alternatief voor batterijgevoede elektrische voertuigen, begon het besef van de hoge productiekosten voor puur groene waterstof en een slechte energie-efficiëntie alle dromen over FCEV’s te dwarsbomen. En toch … Tijdens CES 2024 werd de beursvloer verrassend gesierd met meerdere waterstofgevoede toepassingen.

Zo heeft Hyundai – geen onbekende in het domein van de H-gevoede EV’s – het gebruik van waterstofenergie in Las Vegas opnieuw onder de aandacht gebracht. Ze hebben duidelijk gesteld dat ze als autobouwer kunnen bijdragen tot een “waterstofmaatschappij” die verder reikt dan FCEV’s. Dit doen ze door hun FCEV-expertise uit te breiden naar H-energieproductie, H-opslag en H-transport.

Daarnaast presenteerde ook toeleverancier Bosch Mobility plannen om nog dit jaar een waterstofgevoede verbrandingsmotor te lanceren. Samen met Bosch en Hyundai toonde ook Nikola belangstelling voor waterstof. Nikola is al langer vertrouwd met H-energie en toonde in Las Vegas zijn eerste in de VS gebouwde waterstoftruck. Ook was er Croft Motors, dat al eerder zwaardere H-voertuigen ontwikkelde en nu een waterstofgevoed SUV-prototype met drie zitrijen en een rijbereik van meer dan 1.400 km presenteerde.

Wat waterstof betreft, kon men in Las Vegas niet om Paccar Inc. heen, de industriereus die vrachtwagens verkoopt onder de merknamen DAF, Peterbilt en Kenworth. Paccar toonde onder meer een waterstoftruck onder de merknaam Kenworth, naast een mild-hybride onder de merknaam Peterbilt en een elektrische onder de merknaam DAF.

Investeringen in groene waterstof en waterstofopslag blijven grote hindernissen vormen. Men vergeet bovendien dat bijna alle H-voorraad vandaag ontstaat uit fossiele brandstoffen (en dus niet groen is). Ook is er vandaag te weinig infrastructuur om de FCEV-droom voor zowel personenwagens als zware vrachtwagen levendig te houden. Dit deed bij fossiele brandstofproducenten een belletje rinkelen. Olieproducenten hebben afgelopen jaar trouwens veel geld geïnvesteerd in een waterstoflobby. Zowel Shell als BP, Chevron en ExxonMobil maken nu deel uit van de “Clean Hydrogen Future Coalition”-lobbygroep.

Fossiele brandstoffen, bijvoorbeeld aardgas, in combinatie met koolstofafvang kunnen weliswaar (veel minder dure) waterstof opleveren, maar groen is die niet. Om op deze manier in waterstof te blijven voorzien, moet er bovendien in de eerste plaats fossiele brandstof geconsumeerd worden. Als de vraag naar fossiele brandstoffen daalt, komt deze vorm van H-productie in het gedrang.

Dat neemt niet weg dat in Las Vegas meerdere bedrijven die zich richten op H-energie, denken dat de voordelen van batterij-elektrische voertuigen minder gunstig zijn dan wordt beweerd. Want – zo wordt geargumenteerd – BEV’s wegen zwaarder dan FCEV’s en het H-tanken verloopt veel sneller dan een batterij opladen.

Continental: tweestapsgezichtsverificatie

Het Face Authentication Display is een tweestaps toegangscontrole gebaseerd op biometrische gebruikersherkenning, uitgerust met een naar buiten gerichte camera in de B-stijl en een naar de bestuurder gerichte camera in het dashboard. Met behulp van biometrische gezichtsherkenning wordt het voertuig geopend en gestart zodra een geregistreerde gebruiker wordt gedetecteerd. Om bedrog te voorkomen, maakt het systeem gebruik van de levendigheidsdetectie van BASF SE-dochteronderneming trinamiX, een leverancier van biometrische technieken.

Continental integreert voor het eerst de camera (onzichtbaar) in de bestuurdersdisplay. Het OLED-display werd daartoe aangepast zodat de camera mensen kan detecteren doorheen de pixels van het geactiveerde display. Dergelijk ontwerp is een evolutie van de vorig jaar voorgestelde oplossing, waarmee Continental toen de CES Innovation Award 2023 in de wacht sleepte. Deze camera met biometrische authenticatie in het interieur controleert of de persoon achter het stuurwiel bevoegd is om het voertuig te starten.

Gezichtsherkenning past Continental ook toe door in de B-stijl een camera te integreren. Dat maakt het mogelijk voor een erkend persoon om zonder sleutel het portier te openen. Een extra display in de B-stijl toont – naast de ontgrendelingsfunctie – ook een visuele indicatie van de laadtoestand van de accu’s. Zolang het display niet in gebruik is, blijft dit scherm net als de geïntegreerde camera onzichtbaar.

De door Continental ontwikkelde "In2Visible"-technologie wordt dus voor het eerst ook gebruikt om de buitenzijde van het voertuig te controleren. Dit mede dankzij biometrische gezichtsherkenning van trinamiX. Die technologie kan – naast visuele gezichtsherkenning – ook de echte huid onderscheiden van andere materialen. Dat helpt om te voorkomen dat de auto bedrieglijk wordt ontgrendeld met realistisch gereproduceerde maskers of met door kunstmatige intelligentie gegenereerde afbeeldingen.

Kia: softwaregedefinieerde & AI P(latform) B(eyond) V(ehicle)-strategie

Na vijf jaar afwezigheid was Kia opnieuw aanwezig op CES 2024 en onthulde daar zijn 'Platform Beyond Vehicle' (PBV)-strategie. Die strategie baseert zich op de introductie van de Kia Concept PV5, een studiemodel van een moduleerbaar voertuig. Daarmee worden de ambities getoond van Hyundai Motor Group in de domeinen robotica, Advanced Air Mobility (AAM) en autonoom rijden.

De lancering van Kia’s PBV-platformstrategie betreft de presentatie van een gevarieerd voertuiggamma. Het zijn allemaal EV's die gecombineerd worden met software-oplossingen, aangeboden door de SDx-strategie (software-to-everything) van Hyundai Motor Group. Het PBV-aanbod legt de focus op een klantgerichte benadering en wordt opgebouwd rond een specifiek bedrijfssysteem dat voertuigen, software en toekomstige technologieën integreert.

In een eerste fase wordt de Kia PV5 geïntroduceerd. Hier zal de focus liggen op bevoorrading, levering en nutsvoorzieningen, evenals op conversiemogelijkheden die afgestemd zijn op de klant. Het model beschikt over verbeterde dataconnectiviteit, ook tussen voertuigen en externe data zoals route- of leveringsinformatie. Dat is een pluspunt voor vlooteigenaren die meerdere softwaregedefinieerde voertuigen in beheer hebben. De term software-defined vehicle (SDV) verwijst naar auto’s die zeer snel kunnen evolueren van puur mechanische voertuigen naar voertuigen die, net als mobiele telefoons, overwegend door software worden aangestuurd.

In de tweede PBV-fase zullen die softwaregestuurde, moduleerbare voertuigen evolueren tot op A(rtificieel) I(ntelligentie) gebaseerde mobiliteitsplatformen die communiceren met gebruikers en de voertuigen up-to-date houden. In een nog latere fase zullen de PBV’s evolueren naar personaliseerbare mobiliteitsoplossingen op maat. Dit leidt tot platformen die elke inspiratie tot realiteit kunnen maken. Denk maar aan geconnecteerde, autonoom rijdende voertuigen als onderdeel van een ‘smart city’-besturingssysteem.

Met 'Easy Swap'-technologie wordt een flexibele oplossing geboden voor de meest uiteenlopende klanteneisen, waardoor een chassis ook voor meerdere mobiliteitstoepassingen gebruikt kan worden. Dit is mogelijk met één bestuurderszone in combinatie met verwisselbare koetswerken of leefmodules die dan hybride elektromagnetisch en mechanisch gekoppeld kunnen worden. Zo zou bijvoorbeeld een PBV-taxi overdag kunnen ingezet worden als bestelwagen gedurende de nacht.

In Las Vegas werden meerdere versies van de PV5 tentoongesteld. Het begon met een basismodel, een ruimere bestelwagen, een verhoogd dak en een chassis-cabinecombinatie. Later zal Kia een robottaxi introduceren. Die werd ontwikkeld in samenwerking met Motional (joint venture tussen HMG en Aptiv).

In een volgende fase zullen PV7 en PV1 de doelstellingen van het PBV-platform van Kia aanvullen. Beide maken gebruik van kast- en framesystemen die – op basis van het moduleerbare concept – de interactie en connectiviteit moeten verbeteren. De PV7 wordt dus het grootste PV-model en onderscheidt zich met extra interieurruimte, meer rijbereik en geoptimaliseerde functies. Het kleinste PV-model wordt de PV1.

Mercedes-Benz: MBUX Virtual Assistant met AI-gegenereerde 3D-graphics

Mercedes-Benz heeft in Las Vegas een nieuwe MBUX Virtual Assistant gepresenteerd die AI-gegenereerde 3D-graphics gebruikt om de interacties tussen mens en machine natuurlijker, intuïtiever en persoonlijker te maken. Deze MBUX Virtual Assistant, gebaseerd op MB.OS, introduceert een nieuw design met vanzelfsprekende en empathische interactie en maakt gebruik van generatieve AI en proactieve intelligentie.

Ook de MBUX Surround Navigation, die draait op MB.OS, kan gebruikmaken van 3D-game-engine graphics waarbij routegeleiding en assistentie naadloos met elkaar worden verbonden. In de tussentijd streeft Mercedes-Benz met een voortdurende uitbreiding van het app-portfolio naar meer gebruiksgemak en personalisatie in het voertuig.

Nieuwe muziekervaring ook met MBUX sound Drive, ontwikkeld door Mercedes-AMG in samenwerking met de Amerikaanse ondernemer Will.i.am. In samenwerking met Audible en Amazon Music kunnen Mercedes-Benz en Mercedes AMG (zie verder) zo ook de auditieve storytelling, zoals podcasts en luisterboeken, nieuwe dimensies geven.

De CES 2024 vormde ook het decor voor de Noord-Amerikaanse première van de Concept CLA Class. Het is trouwens het eerste MB-model met MB.OS-software. Het is ook gebaseerd op Mercedes' nieuwste Modular Architecture (MMA) met elektrische aandrijving. Mercedes-Benz maakt melding van een rijbereik van meer dan 750 km en een energieverbruik van circa 12 kWh/100 km. De nieuwe e-module (MB.EDU) heeft een 800V-architectuur en maakt DC-laden met een hoog vermogen mogelijk met meer dan 300 kW, inclusief een boost van 50 kW. Er komen in totaal vier modellen op basis van het MMA-platform: een vierdeurs Coupé, een Shooting Brake en twee SUV’s.

Aandacht ook voor de introductie in de EQS-limousines van Drive Pilot: het eerste gecertificeerde systeem voor hooggeautomatiseerd autonoom rijden in de VS (SAE-Level 3) wordt beschikbaar via over-the-air (OTA)-updates.

Ook AMG zorgt voor nieuwe muziekervaring

Net als bij Mercedes-Benz zal AMG door de bijdrage van geëvolueerde software de muziek in het interieur laten reageren op de rijstijl. Ook bij AMG vloeit die interactieve muziekervaring voort uit een samenwerking met de kunstenaar en ondernemer Will.i.am. Software maakt het dus mogelijk om de muziek te laten reageren op uw rijstijl. Of hoe men als bestuurder de auto kan bespelen als een virtueel muziekinstrument.

MBUX Sound Drive gebruikt sensoren en software om de rijdynamische processen te interpreteren en deze data om te zetten in muzikale expressies. De voertuighardware wordt gekoppeld aan muzieksoftware waardoor de muziek in real time reageert op de rijeigenschappen. De parameters variëren van accelereren en remmen tot energierecuperatie en stuurhoek. Deze opstelling kan ook worden gesynchroniseerd met andere 'signalen', zoals een regensensor. Dit levert bij regenval rustgevende ritmes op om de stress te verminderen en de concentratie te verbeteren.

Ultieme digitale belevingen dankzij in-huis ontwikkeld BMW OS 9-software

Net als bij Mercedes is de digitale ervaring in de auto ook een dominant thema bij BMW. BMW wil de ultieme rijbeleving combineren met een extra digitale ervaring. Hiermee willen ze de mogelijkheid voor meer digitale ervaringen en extra gaming creëren. Dit is mogelijk dankzij de krachtige, in-huis ontwikkelde BMW Operating System 9-software. Met deze software is het al mogelijk om de interactie tussen mens en machine te bevorderen met behulp van augmented reality en gerichte artificiële intelligentie.

BMW Digital Premium is beschikbaar voor de modellen met BMW Operating System 9 en kan online gekocht worden via de ConnectedDrive Store, in de My BMW-app. Digital Premium verschaft toegang tot een resem producten uit de BMW Connected Drive Store. Naast on-demandfuncties van BMW worden ook muziek-, audio-, nieuws- en gamingapps van derden voorzien.

Turkse technologiemerk Togg presenteert de elektrische T10F-fastback

Het Turkse technologiemerk Togg introduceerde op CES 2024 de T10F-fastback. Die lancering volgt nadat er eerder al kennis kon worden gemaakt met de Togg T10X, een C-segment SUV. De nu onthulde T10F-fastback is geen conceptstudie, wel een productierijp prototype. Want volgens Togg mogen we ons in 2025 al verwachten aan een marktintroductie. En dit eerst in thuisland Turkije en daarna op de Europese markt.

De Togg T10F is een volledig elektrische fastback die afhankelijk van zijn aandrijving een rijbereik tot 600 km heeft. Er worden drie aandrijflijnen aangeboden: de achterwielaangedreven (RWD) Standard Range, de eveneens achterwielaangedreven (RWD) Long Range RWD en een Long Range-versie met vierwielaandrijving (AWD). Dat laatste model wordt uitgerust met twee e-motoren en heeft een maximaal vermogen van 435 pk/320 kW.

De RWD-versies worden uitgerust met één e-motor van 217 pk/160 kW. De Standard Range-modellen hebben een energieopslag van 52,4 kWh en de Long Range-uitvoeringen hebben 88,5 kWh. De Togg T10F is uitgerust met V2L-technologie (Vehicle-to-Load).

De T10F wordt gebouwd op een identiek C-segmentplatform als dat van de eerder gepresenteerde C-SUV of de Togg T10X. Wat betreft de wielgeleiding: onafhankelijke McPherson-veerpoten voor, een onafhankelijke integrale multilink achter. Standaard wordt deze Togg voorzien van de nodige ADAS-rijhulpsystematiek die automatisch, over-the-air (OTA) up-to-date wordt gehouden.

Naast alle belangrijke, traditionele ADAS-toepassingen zal de T10F ook over een ‘Rush Hour Pilot’-assistentie beschikken. Hiermee kan in druk verkeer tot een snelheid van 15 km/u handsfree worden gereden - dit staat gelijk aan autonoom level 2.

Honda: 0-serie Saloon en Space-Hub

Vanaf 2026 zal Honda – beginnend met de Noord-Amerikaanse markt – een nieuwe EV-serie commercialiseren. Die serie luistert naar de naam 'Honda 0-serie'. In Las Vegas zagen we alvast twee conceptmodellen van de Honda 0-serie: de Saloon en Space-Hub.

De Saloon wordt het vlaggenschip van de Honda 0-serie, waarmee Honda een nieuwe ontwikkelingsbenadering voor zijn EV’s aankondigt. Daarbij vergroot een specifieke EV-architectuur de mate van vrijheid in het ontwerp. Hier onderscheidt de Saloon zich al met een lage, sportieve styling van andere elektrisch aangedreven saloons.

Het fascinerend vormgegeven interieur heeft meer volume dan je zou verwachten op basis van het lage en coupé-gelijnde koetswerk. Steer-by-wire mocht niet ontbreken en Honda – met al zijn ervaring in robotica – streefde naar een vooruitstrevend bewegingsmanagement, inclusief de houdingscontrole van de bestuurder.

Met de Space-Hub grijpt Honda alvast terug naar het monovolume-concept. Met ruime cabine en uitstekende zichtbaarheid biedt deze Space-Hub een flexibele ruimte waarmee tegemoet kan worden gekomen aan sterk uiteenlopende (praktische) gebruikerseisen.

Polestar blijft Apple CarPlay & Android Auto trouw

Sommige autofabrikanten tonen zich geneigd om Android Auto & Apple CarPlay niet langer te ondersteunen. iPhone- en Android-telefoongebruikers zouden zo problemen kunnen ondervinden bij het koppelen van hun telefoon aan het infotainmentsysteem, waardoor ze mogelijk geen toegang meer kunnen krijgen tot hun apps via het beeldscherm. Polestar is een van de constructeurs die dat wenst te voorkomen. Door zowel Android Auto als Apple CarPlay te blijven ondersteunen, wil Polestar haar gebruikers de nodige flexibiliteit blijven bieden.

Android, een dochteronderneming van Google, ontbrak uiteraard niet in Las Vegas waar opnieuw enkele nieuwe toepassingen voor Android Auto werden getoond. Bij Renault, Volvo en Polestar is Android overigens geïntegreerd als Android Automotive-besturingssysteem.

Nieuw voorgesteld tijdens CES 2024 is dat Google Maps de energiestatus van de batterij meeneemt in de routeplanning. Verder wordt de Chrome-browser geïnstalleerd in auto’s die Android Auto-software geïntegreerd krijgen. Dit laatste is intussen al beschikbaar bij Polestar en Volvo.

Volkswagen: introductie van AI-gebaseerde chatbot ChatGPT

Volkswagen toont de eerste modellen waarin de op kunstmatige intelligentie gebaseerde chatbot, ChatGPT, geïntegreerd wordt in de IDA-spraakassistent, waardoor gebruikers vlotter toegang krijgen tot de uitdijende databestanden. Met inbreng van kunstmatige intelligentie kan men in de VW-modellen, voorzien van een IDA-spraakassistent, onderzoek doen naar data-inhoud die tijdens het rijden wordt voorgelezen.

VW wordt de eerste volumefabrikant die ChatGPT binnenkort (tweede kwartaal 2024) standaard aanbiedt in de ID.7, ID.4, ID.5, ID.3, de nieuwe Tiguan, Passat en Golf. De integratie van ChatGPT is de ‘backend’ van de VW-spraakassistent en is gerealiseerd met Cerence Chat Pro. Nieuwe mogelijkheden: de IDA-spraakassistent kan worden gebruikt om het infotainment, de navigatie en de airco te bedienen, maar kan ook helpen een antwoord te krijgen op algemene kennisvragen.

Hyundai Motor Group: auto meets aero

De Advanced Air Mobility (AAM) van Hyundai Motor Group onthulde de S-A2: een elektrisch voertuigconcept met verticale start- en landingsmogelijkheid (eVTOL). Dit concept is een doorontwikkeling van het S-A1-concept dat op CES 2020 debuteerde.

De S-A2 is een vliegtuig met V-staart dat aan een kruissnelheid van 190 km/u op een hoogte van 450 tot 500 meter kan vliegen. Het toestel vliegt met behulp van een gedistribueerde elektrische voortstuwingsarchitectuur en acht verstelbare rotors. Het is vooral geluidsarm: 65 dB bij verticaal opstijgen en landen, 45 dB tijdens de horizontale vlucht.

Supernal (Su-per-nal) is een bedrijf voor geavanceerde luchtmobiliteit dat zowel de elektrisch verticaal opstijgende en landende voertuigen (eVTOL) als het grond-lucht-ecosysteem ontwikkelde. Het bedrijf is een onderdeel van de Hyundai Motor Group en kan zich dus beroepen op de productie-, automatiserings-, supply chain- en R&D-expertise van Hyundai Motors.

Supernal is trouwens ook de afdeling die doorgaat met het optimaliseren van dit concept voor certificering en massaproductie. Supernal richt zich ook op de modulariteit van het interieur en de mogelijkheid om de batterij in de toekomst ook uit te rusten met een groter elektrisch vliegbereik, of om die batterij te vervangen naarmate de technologie voor batterijen vordert.