Moderne vrachtwagentechniek kan levens redden
Groot potentieel bij bescherming kwetsbare weggebruikers
Moderne rijassistentie- en veiligheidssystemen kunnen zware ongevallen tussen vrachtwagens en kwetsbare weggebruikers vaak voorkomen of de gevolgen ervan beperken. Dat blijkt uit een gezamenlijke analyse van 75 ongevallen.
Een aanrijding met een vrachtwagen heeft voor voetgangers, fietsers en motorrijders vaak dodelijke of bijzonder zware gevolgen. Moderne rijassistentiesystemen kunnen het risico echter aanzienlijk verkleinen. Dat blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van de ongevallenanalyse van Daimler Truck, Verkehrsunfallforschung an der TU Dresden (VUFO) en DEKRA.
"Dit soort tragedies hoeft niet te gebeuren", zegt DEKRA-ongevallenonderzoeker Stefanie Ritter. Naast wederzijdse aandacht en verantwoordelijk gedrag spelen volgens haar vooral rijassistentiesystemen een belangrijke rol.
Analyse van 75 zware ongevallen
Voor het onderzoek werden 75 ongevallen uit de databanken van de drie projectpartners geanalyseerd. De ongevallen vonden plaats tussen 2015 en 2024 en betroffen telkens een vrachtwagen uit ECE-categorie N2 of N3 en minstens één kwetsbare weggebruiker.
Bij elk onderzocht ongeval kwam minstens één voetganger, fietser of motorrijder om het leven of raakte die persoon zwaargewond. De onderzoekers beoordeelden de ongevallen volgens een uniform schema om na te gaan in welke mate verschillende systemen het ongeval mogelijk hadden kunnen voorkomen of de gevolgen ervan hadden kunnen beperken.
"Na de verwerking van de relevante ongevalsgegevens werden de gevallen volgens een vastgelegd schema uniform beoordeeld", legt Ritter uit. De percentages geven dus het vastgestelde potentieel binnen de onderzochte ongevalsscenario’s weer. Ze mogen niet zonder meer worden beschouwd als algemene effectiviteitscijfers voor alle vrachtwagenongevallen.
Grootste potentieel voor voetgangers
Bij ongevallen met voetgangers blijkt een goed rechtstreeks zicht vanuit de vrachtwagencabine essentieel. In 93% van de onderzochte gevallen had een betere directe zichtbaarheid de ernst van de gevolgen positief kunnen beïnvloeden.
Wanneer toch een gevaarlijke situatie ontstaat, kunnen waarschuwingssystemen bij het wegrijden volgens de analyse in 94% van de gevallen helpen. Noodremassistenten vertoonden zelfs bij alle onderzochte ongevallen met voetgangers potentieel om de aanrijding te voorkomen of de gevolgen te beperken.
"Ook rondomzichtsystemen en remassistenten bieden een enorm potentieel", aldus Ritter. Daarnaast kunnen passieve voorzieningen, zoals wielafscherming en een voorste onderrijbeveiliging, de gevolgen van een botsing verminderen.
Direct zicht helpt ook fietsers
Bij ongevallen met fietsers spelen systemen die de vrachtwagenbestuurder tijdig waarschuwen eveneens een belangrijke rol. Een beter rechtstreeks zicht kon in 80% van de geanalyseerde gevallen de ernst van de gevolgen mogelijk beperken. Voor noodremassistenten bedroeg dat aandeel 81%.
Het voorkomen dat een fietser onder de vrachtwagen terechtkomt, blijft daarbij cruciaal. Zijdelingse onderrijbeveiliging en een doeltreffende wielafscherming kunnen volgens de onderzoekers een belangrijke bijdrage leveren.
Dodehoekdetectie beschermt motorrijders
Bij ongevallen met motorrijders blijkt vooral een dodehoekinformatiesysteem veelbelovend. In 83% van de onderzochte gevallen vertoonde zo’n systeem een groot potentieel om zware of dodelijke verwondingen te voorkomen.
Net als voetgangers en fietsers moeten motorrijders vanuit de vrachtwagencabine tijdig kunnen worden waargenomen. Hoewel ongevallen met motorfietsen vaak bij hogere snelheden plaatsvinden, kunnen ook passieve veiligheidsvoorzieningen de gevolgen beperken.
DEKRA verwijst onder meer naar de bescherming van kwetsbare weggebruikers tegen scherpe hoeken en randen, zoals vastgelegd in UNECE-reglement nr. 61. Dat reglement heeft betrekking op uitstekende delen aan de buitenzijde van bedrijfsvoertuigen.
Combinatie van maatregelen nodig
De analyse toont volgens DEKRA dat actieve en passieve veiligheidssystemen elkaar moeten aanvullen. Een goed rechtstreeks zicht en tijdige waarschuwingen helpen gevaarlijke situaties te vermijden. Automatische remsystemen kunnen ingrijpen wanneer de bestuurder niet of te laat reageert, terwijl onderrijbeveiliging en wielafscherming de gevolgen van een botsing kunnen verzachten.
Technische systemen nemen de verantwoordelijkheid van bestuurders en andere weggebruikers evenwel niet weg. DEKRA benadrukt daarom dat technologie, wederzijdse aandacht en verantwoordelijk verkeersgedrag samen nodig blijven om het aantal zware ongevallen terug te dringen.
Het onderzoek maakt deel uit van het DEKRA-verkeersveiligheidsrapport 2026, dat dit jaar het thema "Werkplek wegverkeer" behandelt.