999 pittig acterende cc's
Rijtest Seat Ibiza FR Edition 1.0 TSI DSG 7v (85 kW/115 pk)
Onder de kap ronkt een gewillige en alert reagerende 1.0 TSI. Met typisch driecilindergeroffel, goed hoorbaar zodra je hem de sporen geeft. Eens op kruissnelheid verdwijnt dat gebrom naar de achtergrond. We ervaren andermaal de mogelijkheden van een in de VW-groep frequent gemonteerde, pittig acterende, slechts 999 cc grote, rechtstreeks geïnjecteerde benzinemotor. Aangepord door een turbo maakt deze driepitter van de recent gefacelifte Seat Ibiza F(ormula) R(acing) een van de sportiefste, meest frivole compacte hatchbacks op de markt.
Binnen de Volkswagen Groep vormt dit 1,0-liter driecilindermotorblok een van de belangrijkste hoekstenen. Men treft dit vaak gebruikte blok aan in menig compacte hatchback, sedan en SUV. Zo ook in de FR-uitvoering (Formula Racing) van deze gefacelifte Ibiza (Mk5). De compacte Seat-hatchback die zich binnen de Volkswagen Groep positioneert als het sportievere alternatief voor een zakelijke VW Polo of handzame Škoda Fabia.
Ibiza-motorgamma
Maar het verhaal van deze bekende driepitter beperkt zich niet tot dit drietal. Meerdere compacte hatchbacks en sedans uit het B- en C-marktsegment krijgen dit motorblok gemonteerd: Ibiza, Polo, Golf, Fabia, Scala, A1 en A3 Sportback. Zo ook een resem compacte SUV's en crossovers: Arona, Ateca, T-Cross, Taigo, T-Roc, Kamiq, Karoq …
Het vernieuwde Ibiza-gamma laat de keuze uit vier in vermogen variërende versies (van 59 kW/80 pk tot 110 kW/150 pk). Drie daarvan baseren zich op dat breed gebruikte 1,0-liter driecilinderblok. De Ibiza 1.0 MPI (80 pk) driecilinder in combinatie met een handgeschakelde vijfbak. Het 1.0 TSI (95 pk) driecilinderdrijfwerk met eveneens een manuele vijfversnellingsbak en de 1.0 TSI (115 pk) driecilinder met manuele zesbak of – zoals in deze test – gecombineerd met een automatische zeventraps DSG-transmissie. De enige driecilinderexclusie in het huidige Ibiza-motorassortiment is een 1.5 TSI (150 pk) viercilindermotor die enkel met een zeventraps DSG-transmissie te combineren is.
Deugddoende constateringen
Nieuw getekende bumpers voor en achter, een pril zeshoekig grilleontwerp, slankere full-ledkoplampen met verfijnde lichtsignatuur, een strakker gelijnd profiel dat overloopt in een kleuraccentuerende diffuser. Op de Ibiza FR-uitvoeringen zorgen het lasergeëtste B-stijllogo, een aluminium FR-logo op de achterklep, zwarte spiegelbehuizingen en nieuw ontworpen lichtmetalen velgen voor een sportief ogende surplus.
Die dynamische surplus wordt in het 'Formula Racing'-interieur onder meer benadrukt door een – met geperforeerd leer – bekleed stuurwiel. Ook de zachte soft-touchafwerking van het dashboard, ter bestrijding van vaak bekritiseerde harde plastic materialen, maakt deel uit van een geslaagde interieurupgrade. Om van die voortreffelijke kuipstoelen in onze FR-testversie nog te zwijgen. Naast hun sportieve look en uitstekende zijdelingse steun tekenen ze tijdens een langere rit voor degelijk zitcomfort.
De cockpit oogt sportief en is ergonomisch en logisch ingedeeld. Met groter infotainmentscherm en de deugddoende constatering dat Seat fysieke knoppen blijft monteren voor de klimaatregeling.
Voor een compacte B-segmenthatchback mag de binnenruimte riant heten. Tenminste voor wat de inzittenden vooraan betreft. De achterpassagiers moeten het niet enkel stellen met een gebrek aan beenruimte. De stevige en hoge rugleuningen van de lijvige kuipstoelen bederven de – met hoog opgetrokken knieën meereizende – achterpassagier het zicht naar voren. Wat kofferruimte betreft: groter dan het gemiddelde in dit segment. Zowel in vijfzits- maar zeker in tweezitsconfiguratie.
Seat Connect
Het zwevend opgestelde infotainmentdisplay (9,2") met navigatie integreert Seat Connect en draadloze Full Link-connectiviteit. Apple CarPlay of Android Auto kan draadloos gekoppeld worden en geeft eenvoudig en intuïtief toegang tot je contacten, muziek, kaarten en apps. Onlinecontent is altijd up-to-date en na het spraakcommando "hola, hola" word je op vraag geïnformeerd over verkeersupdates, parkeermogelijkheden of tankstations. Op de middenconsole bevinden zich twee USB-C-poorten en het inductieve laadplatform maakt tot 15 watt draadloos snelladen (voorheen 5 watt) mogelijk. Waarbij uiteraard ook aan koeling van de te herladen gsm blijft gedacht. Gezien en gehoord in ons testmodel bovendien: een Seat Sound-audiosysteem met zes luidsprekers, een subwoofer en een 300W-eindversterker.
Motorweetjes
De 1.0-driecilinderturbomotor in de Seat Ibiza FR behoort tot de EA211 evo/evo2-motorfamilie van de Volkswagen Groep. Waar eerdere versies nog draaiden bij een verdichtingsverhouding van 10,5:1, werd voor de nieuwere evo/evo2-varianten – zoals voor de hier gereden 115 pk sterke Ibiza FR het geval is – de compressie opgevoerd tot 11,5:1.
Laten we bij deze populaire motor ons technisch geheugen even opfrissen: om de interne wrijvingen te reduceren en de gevolgen van de hogere laaddruk (turbo) beter te weerstaan, zocht men onder meer toevlucht tot plasmagecoate cilinderwanden. Het aluminium motorblok heeft immers geen gietijzeren cilinderbussen en daarom zijn de cilinderwanden met APS-technieken (Atmospheric Plasma Spraying) van een dun laagje ijzerpoedercoating voorzien, waardoor de fricties verlagen en de warmteafvoer geoptimaliseerd wordt.
Eerder uitzonderlijk voor een benzinemotor in deze cilinderklasse is ook dat de evo-versies worden aangejaagd door een turbo met variabele geometrie. Met een snelle reactie bij lage toerentallen als gevolg. Verder is er de CR-voeding (commonrailsysteem), die de benzine onder een druk van 350 bar rechtstreeks in de verbrandingskamers injecteert. Ook nog herinneren aan een vloeistofgekoeld uitlaatspruitstuk, dat volledig in de cilinderkop geïntegreerd zit en zo helpt om de uitlaatgassen effectiever te koelen vooraleer ze de turbo bereiken. Niet te vergeten is dat deze motor draait volgens het Miller-principe. Waarbij door vroegere sluiting van de inlaatkleppen de compressietemperatuur wordt verlaagd om – gezien de hoge compressie van 11,5:1 – voortijdige ontbranding te vermijden.
En dan rest er het verhaal van de kettingaangedreven DOHC-kleppenconfiguratie … sorry: riemaangedreven. Want in tegenstelling tot oudere TSI-motoren wordt hier een 'long-life', onderhoudsvrije distributieriem gebruikt.
Rijden: gewillig en alert reagerend
De bekende 1.0 TSI is en blijft een karaktervolle driepitter, die, aangejaagd met een turbo, ook in deze Ibiza FR als sportieve 'stadsauto' dynamische eigenschappen en dagelijks comfort knap weet te balanceren. Gezien zijn relatief beperkte zuigerverplaatsing blijft hij verbazen als een gewillige, alert reagerende krachtbron. Onhoorbaar kun je hem bezwaarlijk noemen. Zoals gezegd: met kenmerkend driecilindergeroffel laat hij zich bij een snelle acceleratie of herneming zelfs goed aanhoren. Gebrom dat wegzakt zodra hij gelanceerd is en bij constante snelheid.
Soepel, sneller, luidruchtiger, minder rumoerig maar wel brandstofefficiënt. Zelfs in deze test en in samenspel met een zeventraps DSG-automaat. Die schakelt vloeiend, snel en precies en draagt bij tot een verbruik dat – gezien het pittige motorkarakter – relatief laag bleef. Geen opmerkingen over deze transmissie. Alhoewel, vertrekkend vanuit stilstand durft diezelfde automaat wel eens effe te aarzelen.
Rijden: bevredigende dynamiek
Niet enkel de motor, ook het MQB A0-platform dat deze FR fundeert, is een binnen de VW Groep veelgebruikte basis. Bij VW maken daar onder meer de Polo, T-Cross en Taigo dankbaar gebruik van. Bij Seat naast de Ibiza ook de Arona, bij Audi de A1 en bij Škoda de Fabia, Scala en Kamiq.
Met McPherson-veerpoten voor en een torsiebalkophanging achter voelt het verlaagde onderstel van de Ibiza FR meteen aan als stugger (maar ook steviger) afgesteld dan dat van de standaard Ibiza. Waardoor deze hatchback in een snelle bocht niet meteen gaat overhellen of tijdens het remmen gaat duiken. Waardoor datzelfde stugge onderstel op slecht wegdek alle wegoneffenheden minder gezellig doorseint naar de cabine. Dit zowel wat schokken als onderstelgeluiden betreft. Maar de sportieve afstelling van het onderstel ten spijt, worden de wegoneffenheden toch capabeler opgevangen dan we van sportieve hatchbacks in dit marktsegment gewoon waren.
De besturing is direct en nauwkeurig, zonder meer. En ja, er zijn collega's die dit stuurgedrag bij hoge snelheid wat afstandelijk en te lichtvoetig quoteren. Wij zijn van mening dat het stuurgevoel van deze Ibiza FR in dagdagelijkse autotoepassing – zeker niet te lichtvoetig – voldoende sensitief blijft om een scherpe besturing en wendbaar weggedrag te kunnen garanderen. En voor puristen die klagen over gebrek aan stuurgevoel: Drive Profile laat je de keuze tussen meerdere rijmodi en in de Sport-modus wordt het stuurgevoel meteen minder lichtvoetig geprogrammeerd.
Conclusie
De FR-uitvoeringen (Formula Racing) zijn de traditionele dynamische smaakmakers binnen het Ibiza-gamma. Wie dacht dat een Seat Ibiza 1.0 FR omwille van die relatief beperkte cilinderinhoud weinig kans maakt om de rol van sportieve smaakmaker te vervullen, onderschat de technologische mogelijkheden van die populaire EA211 evo/evo2-motorfamilie van de Volkswagen Groep.
In samenspel met de sportieve hatchbacklook, de favorabele wegligging, het ruime interieur (voor de voorpassagiers) en de binnen dit segment favorabele koffervolumes brengt deze motor met zijn 999 pittige cc's een gave mix tussen prestaties en een redelijk brandstofverbruik. Waarbij – mocht dat al kritiek zijn – de stuggere demping en het roffelende driepittergebrom onder zware belasting ons testplezier geen seconde wisten te verbrodden.
