Opinie: Niet elk voertuig moet meteen elektrisch worden
Gebruik en vervangingsmoment bepalen de elektrificatie van de vloot
De elektrificatie van bedrijfswagenparken draait niet alleen om de vraag welke voertuigen geschikt zijn voor elektrisch rijden, maar ook wanneer ze het best worden vervangen. Volgens Sylvie Verboomen, regional sales manager Europe bij Targa Telematics Belgium, moeten fleetmanagers daarbij vooral rekening houden met de werkelijke gebruikspatronen, operationele vereisten en laadmogelijkheden. In deze opiniebijdrage legt ze uit hoe data kan helpen om de juiste prioriteiten te bepalen.
De elektrificatie van wagenparken is in België volop aan de gang. Vandaag wordt bijna 90% van de nieuwe inschrijvingen van volledig elektrische voertuigen door bedrijven gerealiseerd. Dat bevestigt de centrale rol van fleetmanagers in deze transitie. Voor die fleetmanagers is de vraag dan ook niet langer óf ze moeten overschakelen op elektrisch, maar vooral welke voertuigen ze moeten elektrificeren, in welke volgorde en op welk moment.
Want het feit dat een voertuig technisch gezien kan worden vervangen door een elektrisch model, betekent niet noodzakelijk dat dit ook meteen moet gebeuren. De uitdaging bestaat er nu in om van een algemene elektrificatiedoelstelling te evolueren naar een traject dat daadwerkelijk is afgestemd op het gebruik van elk wagenpark.
"Een voertuig kan perfect geschikt zijn voor elektrisch rijden, zonder daarom als eerste geëlektrificeerd te moeten worden. Het komt erop aan gebruik, operationele vereisten en het juiste moment met elkaar te verbinden om een coherent traject voor het hele wagenpark uit te stippelen."
Geschikt voor elektrisch is slechts de eerste stap
Om te bepalen of het een logische stap is om een voertuig te vervangen door een elektrisch model, kunnen verschillende gegevens worden geanalyseerd: het dagelijkse aantal kilometers, de frequentie en afstand van ritten, de gebruiksgraad, periodes waarin het voertuig stilstaat, parkeerlocaties en de beschikbare laadmogelijkheden.
Laten we een voorbeeld bekijken met twee identieke voertuigen. Het eerste maakt vooral vaste ritten, het keert elke avond terug naar dezelfde locatie en het staat gedurende langere periodes stil. Het tweede voertuig wordt daarentegen ingezet voor veel meer variabele opdrachten, met moeilijk voorspelbare afstanden en weinig mogelijkheden om op te laden.
Het voertuig is hetzelfde, het gebruik ervan verandert de beslissing. Deze eerste analyse maakt het mogelijk om te bepalen of een overstap naar elektrisch aansluit bij de operationele behoeften. Maar daarmee is een andere essentiële vraag nog niet beantwoord: is het zinvol om dat nu al te doen?
Niet elk geschikt voertuig heeft dezelfde urgentie
Stel dat een analyse honderd voertuigen identificeert die in aanmerking komen voor een overstap naar elektrisch. Dan betekent dit niet dat die voertuigen ook allemaal tegelijk vervangen moeten worden.
Sommige voertuigen naderen binnenkort het einde van hun gebruiks- of leasetermijn. Andere beschikken nu al over gunstige laadmogelijkheden. Sommige leggen voldoende kilometers af om elektrificatie bijzonder interessant te maken. Andere worden dan weer weinig gebruikt of moeten aan specifieke operationele vereisten voldoen.
De beslissing mag daarom niet langer beperkt blijven tot een onderscheid tussen voertuigen die wel of niet geëlektrificeerd kunnen worden. Er moet ook worden bepaald welke voertuigen klaar zijn voor onmiddellijke elektrificatie, welke moeten wachten tot de volgende vervangingscyclus, en voor welke voertuigen eerst andere laadmogelijkheden of gebruiksvoorwaarden nodig zijn. Het is die afweging die het mogelijk maakt om een algemene elektrificatiedoelstelling om te zetten in een echte roadmap voor het wagenpark.
Data moet onzekerheid wegnemen
Fleetmanagers beschikken vandaag over grote hoeveelheden data. Toch maken meer gegevens beslissingen niet automatisch eenvoudiger. Wanneer informatie verspreid zit over verschillende tools of moeilijk te interpreteren is, bestaat het risico dat analyses en pilootprojecten uitbreiden zonder dat ze daadwerkelijk tot snellere beslissingen leiden.
De uitdaging zit daarom niet langer alleen in het verzamelen van data, maar ook in het omzetten in informatie die daadwerkelijk helpt bij het nemen van beslissingen: inzicht krijgen in het gebruik, voertuigen identificeren die geschikt zijn voor elektrisch rijden en prioriteiten bepalen.
"Technologie is er niet om beslissingen te nemen in de plaats van de fleetmanager. Haar rol is om onzekerheid te verminderen door wagenparkdata om te zetten in concrete informatie die het mogelijk maakt om sneller en met meer zekerheid beslissingen te nemen."
En na de elektrificatie?
De beslissing om een voertuig door een elektrisch model te vervangen, hoeft niet het einde van de analyse te betekenen. Data maakt het mogelijk om de oorspronkelijke veronderstellingen af te toetsen aan de realiteit: komt het aantal gereden kilometers overeen met de verwachtingen? Zijn de laadmogelijkheden geschikt? Voldoet het voertuig daadwerkelijk aan de operationele behoeften?
Die inzichten maken het niet alleen mogelijk om gemaakte keuzes te evalueren, maar ook om toekomstige elektrificatiebeslissingen stap voor stap te verfijnen. Want een wagenpark staat nooit stil. Gebruikspatronen veranderen, opdrachten wijzigen, laadinfrastructuur wordt verder uitgebouwd en technologie evolueert. Een voertuig dat vandaag niet de beste voorwaarden biedt voor elektrificatie, kan daar morgen perfect wel voor in aanmerking komen.
De juiste voertuigen op het juiste moment elektrificeren
De elektrificatiegraad blijft een belangrijke indicator voor de transformatie van een wagenpark. Maar dit vertelt niet of de geëlektrificeerde voertuigen ook de meest geschikte waren, noch of het juiste moment werd gekozen. Net daar bieden de reële gebruikspatronen een andere kijk op de transitie: ze maken het mogelijk om verder te gaan dan een logica van aantallen en te evolueren naar een meer gerichte en geleidelijke elektrificatie.
De volgende uitdaging voor de elektrificatie van wagenparken is dan ook misschien niet alleen om sneller te gaan. Het gaat erom de juiste voertuigen, op het juiste moment en om de juiste redenen te elektrificeren.